MMR a Autyzm?

MMR (ang. measles-mumps-rubella) czyli szczepionka przeciwko odrze-śwince-różyczce

Według obowiązującego programu szczepień na rok 2010 szczepionka MMR to trzynasta z kolei dawka szczepień zwanych obowiązkowymi. Wprowadzenie MMR do polskiego programu szczepień przebiegało następująco:

  • 1994 - wprowadzenie szczepionki MMR do programu szczepień jako szczepionka zalecana (nierefundowana) dla dzieci w wieku 13-15 miesięcy; jedną z dopuszczonych szczepionek był preparat Trimovax (Sanofi Avensis) ze szczepem wirusa świnki Urabe AM-9 – wycofanym wcześniej w wielu krajach ze względu na większą ilość odczynów poszczepiennych w postaci asymptomatycznego zapalenia mózgu,
  • 2003 - ogłoszenie przetargu na preparat trójwalenty odra-świnka-różyczka jako jedyny preparat dla polskich dzieci w ramach obowiązkowego programu szczepień, po pierwszym przetargu wybrano preparat Trimovax  ze szczepem wirusa świnki Urabe AM-9, mimo , że szczepionki pojedyńcze przeciwko śwince ze szczepem Urabe AM-9 były odradzane przez Ministerstwo Zdrowia  „Rekomendowane są szczepionki: zawierajace atenuowany szczep świnkowy inny niż Urabe AM-9” (patrz np. PSO 2002), przetarg unieważniono ze względu na sprzeciw m.in. środowiska lekarskiego (czytaj Internetowy Serwis Lekarzy Rodzinnych Regionu Lubuskiego 2004).
  • 2004 – zastąpienie monowalentnej szczepionki przeciwko odrze szczepionką trójwalentną MMR (firmy Merck) dla dzieci w wieku 13-15 miesięcy, szczepionka refundowana,
  • 2005 – wprowadzenie drugiej dawki MMR dla dzieci w wieku 10 lat.

Więcej na temat historii wprowadzania szczepionki MMR – zob. Historia i przyszłość dobrowolnych szczepień. Natomiast historia pojedyńczych szczepień przeciwodrowych zaczyna się w USA w latach 60-tych a Polsce w latach 70-tych >> czytaj Odra – Historia Szczepień

O co chodzi z MMR i Andrew Wakefieldem?

[Aktualizacja marzec 2013] Wiele wątków dotyczących Andrew Wakefielda przedstawiono na głównym portalu Fakty o Szczepieniach i zebrano na stronie zatytułowanej Saga Wakefielda.

Niezliczone historie dzieci z poszczepiennymi komplikacjimi (np. biegunka, drgawki, gorączka) i pojawieniem  się zaburzeń behawioralnych, często z regresem zdobytych już umiejętności, w czasowym związku z MMR były i nadal są podstawą opinii wielu rodziców o niebezpieczeństwie tego preparatu.  Oficjalnie wykazanie wpływu MMR na wzrost zapadalności na autyzm regresywny BŁĘDNIE przypisywane jest pracy gastroenterologa Wakefielda i wsp. pod tytułem „ILNH, niespecyficzne zapalenie jelit a całościowe zaburzenia rozwoju u dzieci”, opublikowanej w 1998 roku w czasopiśmie medycznym Lancet w sekcji „early report” (publikacja została wycofana w 2010 roku). Opis 12 przypadków tej publikacji zawiera m.in. następujące wyniki:

Badanie histopotalogiczne u 11 dzieci wykazało chroniczny stan zapalny w jelicie grubym (…) Zidentyfikowaliśmy związek między chorobą układu pokarmowego a regresją rozwoju w grupie dzieci o uprzednim normalnym rozwoju, związek czasowy umożliwia powiązanie z możliwym środowiskowym bodźcem. (…) U ośmiorga dzieci początek problemów behawioralnych został połączony przez rodziców lub pediatrów ze szczepionką przeciw odrze-śwince-różyczce. Pięcioro dzieci wcześniej doświadczyło niepożądanych odczynów poszczepiennych (wysypka, gorączka, delirium, a w trzech przypadkach drgawki). U ośmiorga dzieci średni czas między ekspozycją a pierwszymi problemami behawioralnymi wynosił 6.3 dnia (przedział 1-14). (…) Potrzebnych jest więcej badań, aby zweryfikować ten syndrom i jego potencjalny związek ze szczepionką.

Ponadto publikacja zawiera na ostatniej stronie konkluzję:

Nie udowodniliśmy związku między szczepionką MMR a opisanym syndromem. Rozpoczęto już badania wirusologiczne, które mogą pomóc w rozwiązaniu tego problemu.”

W którym miejscu autorzy powyższej publikacji zawarli wniosek o udowodnieniu związku między MMR a autyzmem – jak to jest często przedstawiane w mediach i medycznych publikacjach? Przykład takiej nadinterpretacji – „Zależność między realizacją szczepień skojarzoną szczepionką przeciw odrze śwince i różyczce a liczbą rozpoznawanych przypadków autyzmu u dzieci„, Przegląd Epidemiologiczny 2008, tom 62, nr 3:

„Zaufanie do bezpieczeństwa szczepień zostało podważone przez publikację wyników badań, które wykazały wpływ preparatów MMR na wzrost zapadalności na niespecyficzne zapalenie jelit i autyzm u dzieci (1)” -> Referencja nr (1): Wakefield A,  Murch  S, Anthony A.  Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. Lancet 1998; 351:637-41.

Najważniejsze spostrzeżenie z opisu 12 przypadków z 1998 roku czyli powiązanie choroby układu pokarmowego z zaburzeniami ze spektrum autyzmu jest dziś faktem, który jest opisywany w literaturze medycznej (np. Evaluation, Diagnosis, and Treatment of Gastrointestinal Disorders in Individuals With ASDs: A Consensus Report, Pediatrics 2010):

„Gastrointestinal disorders andassociated symptoms are commonly reported in individuals withASDs [autism spectrum disorders] (…)”

Również w Polsce potwierdzono stan zapalny w jelitach dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu co opisano w publikacji o 30 przypadkach dzieci autystycznych z zaburzeniami gastrologicznymi (Problemy gastroenterologiczne pacjentów z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, Neurologia Dziecięca Nr 38 Vol. 19/2010):

„U prawie wszystkich  pacjentów  z  zaburzeniami  autystycznymi  stwierdzono zaburzenia motoryki w obrębie przewodu pokarmowego. U  70  %  pacjentów  badanie  histopatologiczne  wycinka  błony śluzowej dwunastnicy uwidoczniło zmiany zapalne, natomiast u dzieci, u których wykonano kolonoskopię, badanie histopatologiczne wykazało nieswoiste zapalenie jelita grubego.

Wirusy jako przyczyna zapalenia/uszkodzenia mózgu (ang. encephalitis/encephalopathy)

W tym miejscu należy zaznaczyć, że wiele publikacji przed 1998 rokiem (kilka wymienionych w piśmiennictwie publikacji Wakefielda z 1998 roku) zwracało uwagę na możliwość wywołania autystycznych symptomów na drodze poszczepiennego zapalenia/uszkodzenia mózgu przez zawierającą „żywe” wirusy szczepionkę MMR. Ponadto wiele wcześniejszych i poźniejszych publikacji zajmowało się powiązaniem indywidualnych wirusów odry, świnki czy różyczki (na drodze naturalnej infekcji) z przyzakaźnym zapaleniem/uszkodzeniem mózgu lub bezpośrednio z autyzmem, np:

  • dla wirusa odry „Powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego w odrze”, Przegląd Epidemiologiczny 1959, nr 3:

„Na obraz pozostałości neurologicznych składają się porażenia, atetozy, hiperkinezy, zaburzenia mowy, padaczka, zaburzenia psychiczne takie jak upośledzenie rozwoju umysłowego, psychozy, nerwice, wady charakteru a także dyshormonozy w postaci dysituitryzmu i pubertas praecox.”

„measles and mumps can cause significant disability, including encephalitis

„Z autyzmem wiązano (…) jednak związek ten wykazano jedynie w odniesieniu do różyczki wrodzonej.”

Powyższe publikacje potwierdzają, że istnienie mechanizmu wywołującego zapalenie/uszkodzenia mózgu przez naturalne infekcje „żywymi” wirusami odry, świnki czy różyczki znane jest od dawna. Ten sam mechanizm może spowodować poszczepienne zapalenie/uszkodzenie mózgu, o czym informują producenci szczepionek w swoich ulotkach dla pacjentów np. MMRII ulotka dla pacjenta:

„Inne działania niepożądane występują rzadko. Niektóre z nich mogą być ciężkie. Należą do nich reakcje alergiczne, drgawki i zapalenie mózgu.”

Według wytycznych WHO na temat niepożądanych odczynów poszczepiennych wirus odry w szczepionce monowalentnej wymieniany jest obok szczepionki trójwalentnej MMR  jako możliwa przyczyna poszczepiennego uszkodzenie mózgu, którego kryteria rozpoznania to:

wystapienie w ciągu 6 – 12 dni po szczepieniu MMR lub monowalentną szczepionką przeciw odrze dwóch z następujących kryteriów:

  1. Drgawki
  2. Wyraźna zmiana zachowania dziecka utrzymująca się dzień lub dłużej.
  3. Wyraźne zaburzenia stanu świadomości trwające dzień lub dłużej – co oznacza:
  • Zmniejszenie lub zanik reakcji na środowisko (jeśli reaguje, to tylko na podniesiony głos lub bolesne stymulacje);
  • Zmniejszenie lub zanik kontaktu wzrokowego (nie utrzymuje wzroku skupionego na członkach rodziny lub innych ludziach); lub
  • Niespójność lub zanik odpowiedzi na zewnętrzne stymulacje (nie rozpoznaje poznanych już ludzi czy rzeczy).

Ponadto encefalopatii mogą towarzyszyć drgawki, zaburzenia snu, krzyk mózgowy, nieutulony płacz.

>> Czytaj więcej na podstronie Poszczepienne uszkodzenie mózgu – niespójne definicje i kryteria rozpoznania.

W ramach przywracania społecznego zaufania do preparatu MMR powstało wiele prac epidemiologicznych na różnych populacjach. Większość z nich ma podobny kształt jak dwie polskie publikacje zajmujące się tym tematem, czyli nie koncentrują się one na przypadkach gdzie pierwsze symptomy autyzmu lub nagły regres umiejętności dziecka nastąpiły w czasowym związku ze szczepieniem MMR. Najlepszym przykładem takiej pracy jest badanie duńskie opisane w opracowaniu Madsen (Dania 2002) – Najsilniejszy dowód przeciwko związkowi MMR i autyzm.

Z poniższej listy innych publikacji tylko prace polskich autorów przeprowadzone na polskiej populacji i wydrukowane w Przeglądzie Epidemiologicznym zostały streszczone i skomentowane.

Polskie publikacje

  • Zależność między realizają szczepień skojarzoną szczepionką przeciw odrze śwince i różyczce a liczbą rozpoznawanych przypadków autyzmu u dzieci”, Dorota Mrożek-Budzyn, Agnieszka Kiełtyka, Przegląd Epidemiologiczny 2008, tom 62, nr 3: streszczenie patrz Mrożek-Budzyn (Polska 2008)

  • Brak związku między szczepieniami skojarzoną szczepionką przeciw odrze śwince i różyczce (MMR) a występowaniem autyzmu u dzieci – wyniki badania kliniczno-kontrolnego”, Dorota Mrożek-Budzyn, Agnieszka Kiełtyka, Renata Majewska, Przegląd Epidemiologiczny 2009, tom 63, nr 1: streszczenie patrz Mrożek-Budzyn (Polska 2009)

Zagraniczne publikacje (wybrane)

  • Pervasive Developmental Disorders in Montreal, Quebec, Canada: Prevalence and Links With Immunizations, Pediatrics 2006
  • No Evidence for a New Variant of Measles-Mumps-Rubella-Induced Autism, Pediatrics 2001
  • Neurologic Disorders After Measles-Mumps-Rubella Vaccination, Pediatrics 2002
  • Lack of Association Between Measles Virus Vaccine and Autism with Enteropathy: A Case-Control Study, PLoS One 2008
  • MMR Vaccination and Pervasive Developmental Disorders: A Case-Control Study, The Lancet 2004
Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: